Pomiar rezystancji izolacji sprawdza, czy między przewodami czynnymi oraz między przewodami czynnymi a przewodem ochronnym nie płynie prąd upływu, który mógłby stworzyć zagrożenie porażeniem lub pożarem. To pomiar wykonywany przy sprawdzeniu odbiorczym i przy każdej kontroli okresowej instalacji.
Poniższe wartości pochodzą z normy PN-HD 60364-6. Ostateczny zakres badań i ocenę wyników ustala osoba z odpowiednimi uprawnieniami — artykuł porządkuje najczęściej stosowane wymagania, ale nie zastępuje normy.
Minimalne wartości rezystancji izolacji
Norma PN-HD 60364-6 (tablica 6.1) podaje minimalne wartości w zależności od napięcia znamionowego obwodu:
| Napięcie znamionowe obwodu | Napięcie probiercze (DC) | Minimalna rezystancja izolacji |
|---|---|---|
| SELV i PELV | 250 V | 0,5 MΩ |
| do 500 V, w tym FELV (np. 230/400 V) | 500 V | 1,0 MΩ |
| powyżej 500 V | 1000 V | 1,0 MΩ |
W typowej instalacji 230/400 V mierzysz więc napięciem 500 V, a wynik musi wynosić co najmniej 1,0 MΩ. W starszych opracowaniach i protokołach spotkasz wartość 0,5 MΩ dla obwodów 230/400 V — pochodziła ze starszych wydań normy i dziś nie jest właściwym kryterium.
W praktyce nowe, sprawne instalacje dają wyniki rzędu setek MΩ lub powyżej zakresu miernika. Wynik bliski minimum nie jest jeszcze niezgodnością, ale warto go odnotować w uwagach i porównać przy kolejnym badaniu.
Między czym mierzyć
W obwodach jednofazowych mierzysz zwykle izolację L–N, L–PE i N–PE. W obwodach trójfazowych dochodzą pomiary między fazami (L1–L2, L1–L3, L2–L3) oraz każdej fazy względem PE. Norma dopuszcza też pomiar między połączonymi przewodami czynnymi a przewodem ochronnym — skraca to pracę, ale nie pokaże, między którymi żyłami jest problem.
Wyniki zapisuj osobno dla każdego obwodu. Dzięki temu przy wyniku poniżej wymagań od razu wiesz, który obwód wymaga sprawdzenia.
Przygotowanie obwodu do pomiaru
- Odłącz zasilanie i upewnij się, że obwód jest bez napięcia.
- Odłącz odbiorniki i urządzenia elektroniczne — zasilacze, sterowniki, ściemniacze, czujniki ruchu czy ograniczniki przepięć mogą zostać uszkodzone napięciem probierczym albo zaniżyć wynik.
- Załącz łączniki w obwodzie, żeby pomiar objął całą jego długość, łącznie z odcinkami za wyłącznikami oświetlenia.
- Rozładuj obwód po pomiarze — długie kable po pomiarze napięciem stałym mogą przez chwilę utrzymywać ładunek. Większość mierników robi to automatycznie.
Jeżeli urządzeń nie da się odłączyć (np. ograniczników przepięć w rozdzielnicy), norma dopuszcza obniżenie napięcia probierczego do 250 V DC, przy zachowaniu wymaganej wartości co najmniej 1,0 MΩ. Taką sytuację opisz w uwagach do protokołu.
Najczęstsze przyczyny złych wyników
- wilgoć w puszkach, gniazdach zewnętrznych i instalacji w piwnicach,
- uszkodzenia mechaniczne przewodów, np. wkręty lub gwoździe w ścianach,
- zabrudzone lub zawilgocone rozdzielnice,
- niezdemontowane odbiorniki, które zaniżają wynik L–N,
- połączone przewody N z różnych obwodów — częsty problem przy rozbudowach.
Przy wyniku poniżej wymagań warto powtórzyć pomiar po odłączeniu kolejnych odcinków obwodu. Pozwala to zawęzić miejsce uszkodzenia.
Jak zapisać wyniki w protokole
Protokół powinien zawierać co najmniej: nazwę obwodu, zastosowane napięcie probiercze, zmierzone wartości dla każdej pary przewodów, wartość wymaganą i ocenę. Przyda się też informacja o przyrządzie i ważności jego świadectwa wzorcowania.
Możesz skorzystać z naszego bezpłatnego wzoru protokołu pomiaru rezystancji izolacji (PDF) albo innych wzorów protokołów.
W ElektroRaport wyniki rezystancji izolacji wczytasz z pliku miernika Sonel (.val6) albo wpiszesz ręcznie, a aplikacja zaznaczy wartości poniżej wymagań. Zobacz, jak działa import całego pliku .val6 i jak wygląda protokół pomiarów instalacji elektrycznej.
Sprawdź na własnym protokole
Otwórz aplikację i przejdź przez opisane kroki na swoich danych.
Wypróbuj 7 dni za darmo


